Er staat iets te gebeuren..... Op school wordt gefluisterd, in de winkel klinken de eerste liedjes en thuis vraagt iemand voor de zoveelste keer hoeveel nachtjes het nog is. Sinterklaas komt eraan. Voor kinderen is dat heerlijk, en tegelijk best spannend. Een grote man met een mijter, een boot vol Pieten, je schoen zetten en dan maar afwachten…
Ik merk elk jaar weer hoe fijn het is om die spanning een plek te geven in het spel. Door de jaren heen heb ik daarom heel wat Sinterklaasdingen gemaakt: een stoomboot, een Pietenpakhuis, minicadeautjes en karretjes. Jarenlang speelden de muizen hier de hoofdrol. Dit jaar krijgen ze gezelschap van de Pluimstaartjes. In dit blog deel ik hoe je zelf zo'n Sinterklaaswereldje opzet, en vooral: hoe je ermee speelt.
Waarom naspelen zo goed helpt
Kinderen spelen na wat ze meemaken. Of wat er nog gaat komen. Als een poppetje eerst zelf naar de intocht gaat, zijn schoen zet en bij Sint op schoot mag, oefent je kind ongemerkt mee. In het spel is je kind de baas: het bepaalt hoe spannend het wordt en wanneer het weer veilig is.
En er komen zoveel nieuwe woorden langs! Stoomboot, mijter, staf, schimmel, schoorsteen, pakjesboot, surprise. Door ze in het spel te gebruiken, gaan ze vanzelf leven. Thuis meertalig? Speel dan gewoon in beide talen. Bij ons heet hij ook gewoon Sinteklaas.
De stoomboot
Onze houten stoomboot heeft mijn vader jaren geleden gemaakt voor mijn neefjes. Hij is zo'n 60 cm lang, met kleine zwenkwieltjes eronder, een echt bootjestouw rondom en lichtjes op batterijen rond de kajuit.
Heb je geen timmerende vader of opa in de buurt? Een stevige schoenendoos, een fruitkistje of een wasmand werkt net zo goed. Een wc-rolletje als schoorsteen, een stokje als mast, en klaar.
De vlaggenlijn kun je kant en klaar kopen of je maakt hem zelf zo: span een katoenen draadje en plak er dubbelgevouwen ruitjes van (inpak)papier omheen. Er gaan meer vlaggetjes aan dan je denkt, dus dit is een mooi klusje om samen te doen.
Het klaarmaken hoort al bij het feest. Famke en ik zetten de boot elk jaar samen weer klaar: alle Pieten de pakjes aan, de vlaggenlijn erop. Vorig jaar naaide ik er zelfs een echt Sintkostuum bij.
Speeltips:
- Speel de intocht na. Wie staat er op de kade te zwaaien? Wie zit er in de mast? Zing de liedjes die je kind op school leert.
- Kijk samen naar het Sinterklaasjournaal en speel daarna na wat er misging. Hoe lossen de Pieten het op? Bij ons is dat elk jaar weer de grote vraag.
- Laat je kind vertellen wat er aan boord gebeurt. Dat is taal oefenen zonder dat het zo voelt.
Het Pietenpakhuis
In 2018 vond ik bij de kringloop een oud pakhuis van zo'n 85 cm hoog. Vlekkerig en met missende deurtjes, maar ik zag er meteen een Pietenhuis in. Na een poetsbeurt en een likje witte verf kreeg het een keuken, een slaapkamer voor de Pieten, opslag voor speelgoed en een kamer vol cadeautjes. Op het dak stonden karretjes met pakjes klaar, die met een emmertje naar beneden werden getakeld, zo de schoentjes in.
Vorig jaar kreeg het grote grachtenpand dezelfde Sinterklaasbehandeling. Je hebt dus echt geen speciaal huis nodig: een boekenkast, een paar schoenendozen op elkaar of je eigen poppenhuis worden net zo makkelijk een pakhuis.
Op Instagram vertelde ik het verhaal van dat pakhuis in afleveringen. Eerst werd er in rijmpjes gepoetst en geverfd. Daarna stonden de bedjes klaar, maar wie zou er komen wonen? Op een ochtend lagen er opeens Pieten te slapen. Een paar dagen later lag Hoofdpiet ergens vreemd te doen, en zat Sint met een kaart al een route te plannen. Elke paar dagen veranderde er iets kleins.
Speeltips:
- Maak er een vervolgverhaal van. Zet 's avonds stiekem iets kleins anders in het huis: een Piet die slaapt, een pakje dat ineens open ligt, een kaart op tafel. Wat zou er gebeurd zijn? Je kind ontdekt het 's ochtends en vertelt het verhaal verder.
- Speel Pietenwerkplaats: cadeautjes inpakken, sorteren en op naam zetten. Wie krijgt wat? Hoe weten de Pieten dat?
- Bouw een takel met een touwtje en een emmertje en laat de pakjes naar beneden zakken. Zo'n klein mechaniekje is eindeloos leuk.
- Maak samen een verlanglijstje voor elk figuurtje. Je hoort vaak tussen de regels door wat je kind zelf hoopt (of wat het spannend vindt).
Minicadeautjes en karretjes maken
De kleine cadeautjes zijn blokjes hout met een stukje papier eromheen geplakt, met een draadje erom als lint. Ik print een papiertje met een klein ruitje of patroontje op het formaat dat past. Ook restjes inpakpapier, oude ansichtkaarten of een stukje uit een tijdschrift zijn prima.
Onze karretjes waren oorspronkelijk donkerrood. Ik heb de bakjes er voorzichtig afgehaald, wit geverfd en weer vastgeplakt. Een luciferdoosje op twee knoopjes kan ook een karretje worden.
Schoen zetten in het klein
Voor jonge kinderen is schoen zetten een groot ritueel. Speel het eerst met jullie poppetjes. Wat leg je erin? Een wortel voor het paard, een klein tekeningetje, een liedje bij de schoorsteen. En de volgende ochtend: wat zit erin? Laat je kind de Piet zijn die 's nachts stilletjes langskomt. Zo wordt het spannende moment iets wat je kind al een beetje kent.
Als het écht spannend is
Sommige kinderen vinden Sinterklaas vooral eng. Dan helpt het vaak om de spanning bij het speelgoed te leggen.
- Laat Kleine Pluimstaart het spannend vinden. "Hij durft niet bij Sint op schoot… wat zouden we kunnen doen?" Je kind wordt degene die helpt en geruststelt.
- Draai de rollen om. Je kind is Sinterklaas, jij bent het verlegen diertje. Wie de mijter draagt, voelt zich vaak een stuk groter.
- Pak er een prentenboek over Sinterklaas bij en speel het verhaal na. Het verhaal is er al, jullie geven het alleen vorm.
- Doe gewoon mee. Je hoeft niet te weten hoe het moet. Ga erbij zitten en volg je kind.
Voor de grotere kinderen
Weten ze het al? Dan is het minisinterklaaswereldje nog steeds leuk, maar op een andere manier. Laat ze een surprise in het klein maken voor een van de poppetjes, met een rijmpje erbij. Of schrijf samen een verhaal op rijm, zoals ik vorig jaar deed bij het pakhuis aan de oude gracht. Rijmen is puzzelen met taal, en dat vinden oudere kinderen vaak verrassend leuk.
Bij ons zijn de kinderen inmiddels groot, maar het Sinterklaasjournaal kijken we nog steeds. En toen Famke in groep 7 surprises maakte, kon ze de avond ervoor van de spanning niet slapen. Spannend blijft het dus, ook als je het al weet.
Veel speelplezier!
Zin om dit jaar zelf iets te maken? De patronen van Familie Pluimstaart vind je in de shop. Begin je nu, dan heb je nog ruim de tijd voor pakjesavond.
Heb jij ook een Sinterklaaswereldje gemaakt? Ik vind het altijd leuk om het te zien. Deel je foto op Instagram en tag @skattich.nl.
De Pluimstaartjes zijn klaar. Er was eens…